SPSS çıktılarını APA tablosuna dönüştürme
SPSS tabloları APA biçiminde değil. Hangi sütun alınır, hangisi atılır? Dört analiz türü için önce-sonra örnekleri.
SPSS çıktısı doğrudan teze yapıştırılamaz. SPSS tabloları dikey çizgilidir, gereksiz sütunlar içerir ve APA biçimine uymaz — jürinin en hızlı fark ettiği özensizliklerden biridir.
Bu yazıda dört analiz türü için hangi değerin alınıp hangisinin atılacağını ve tablonun nasıl kurulacağını gösteriyoruz.
Genel kurallar
Ayrıntılı biçim kuralları tablo ve şekil düzeni yazımızda; özet olarak:
- Dikey çizgi yok. Yalnızca üç yatay çizgi: başlık satırının üstü, altı ve tablonun sonu.
- Tablo numarası üstte kalın, başlık onun altında italik
- Semboller italik: t, F, p, r, M, SS, R²
- 1'i aşamayan değerlerde baştaki sıfır yazılmaz:
.42,0.42değil p = .000yazmayın — SPSS böyle gösterir ama doğrusup < .001'dir- Tez boyunca aynı sayıda ondalık kullanın (genellikle iki)
- Türkçe tezlerde ondalık ayracı virgüldür; p ve r gibi değerlerde nokta kullanımı da yaygın — kılavuzunuza uyun, tutarlı olun
- Etki büyüklüğü sütununu ekleyin. SPSS çoğu çıktıda vermez, elle hesaplamanız gerekebilir
t-testi
SPSS iki tablo verir. Group Statistics'ten N, ortalama ve standart sapmayı; Independent Samples Test'ten t, sd ve p'yi alırsınız.
Atılacaklar: Levene sütunları (tabloya değil metne yazılır), Std. Error Difference, Mean Difference, güven aralığı sütunları (kılavuzunuz istemiyorsa).
Alınacak satır: Levene testi anlamsızsa (p > .05) birinci satır, anlamlıysa ikinci satır. t-testi yazımızda ayrıntılı anlattık.
APA tablosu şu sütunlardan oluşur:
| Grup | n | M | SS | sd | t | p | d |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kadın | 186 | 3,84 | 0,61 | 346 | 3,17 | .002 | 0,34 |
| Erkek | 162 | 3,62 | 0,68 |
Levene sonucunu tablo altına not olarak ya da metne yazın.
Tek yönlü ANOVA
Burada iki tablo gerekir: betimsel istatistikler ve ANOVA sonucu. Çoğu tezde ikisi tek tabloda birleştirilir.
Descriptives'ten grup adı, n, M ve SS; ANOVA tablosundan iki serbestlik derecesi, F ve p alınır.
Atılacaklar: Sum of Squares ve Mean Square sütunları — APA tablolarında genellikle yer almaz. Between/Within Groups satır etiketleri yerine serbestlik derecesi parantez içinde verilir.
| Grup | n | M | SS | sd | F | p | η² | Fark |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0-5 yıl | 118 | 3,61 | 0,64 | 2, 345 | 6,71 | .001 | .04 | 3 > 1 |
| 6-10 yıl | 124 | 3,78 | 0,59 | |||||
| 10+ yıl | 106 | 4,02 | 0,58 |
Son sütun post-hoc sonucunu özetler. Hangi post-hoc testini kullandığınızı tablo altındaki nota yazın: Not. Farkın kaynağı Tukey testiyle belirlenmiştir.
η² değerini SPSS One-Way menüsünde vermez; Analyze → General Linear Model → Univariate → Options → Estimates of effect size yolundan alınır.
Korelasyon
SPSS'in korelasyon matrisi üçlü satır yapısıyla gelir: katsayı, anlamlılık, N. APA'da bu üçlü sadeleştirilir.
Yapılacaklar: Matrisin yalnızca alt üçgenini verin — üst üçgen aynı bilgiyi tekrarlar. Köşegendeki 1'ler yerine genellikle ölçeğin Cronbach alfası parantez içinde yazılır; bu, tek tabloda hem güvenilirliği hem ilişkileri göstermenin şık yoludur.
Anlamlılık yıldızla belirtilir, ayrı satır açılmaz.
| Değişken | M | SS | 1 | 2 | 3 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. İş doyumu | 3,74 | 0,63 | (.87) | ||
| 2. Örgütsel bağlılık | 3,81 | 0,59 | .62** | (.84) | |
| 3. İşten ayrılma niyeti | 2,34 | 0,78 | −.41** | −.47** | (.79) |
Not. N = 348. Köşegendeki parantez içi değerler Cronbach alfa katsayılarıdır. **p < .01.
Çoklu regresyon
Üç SPSS tablosundan (Model Summary, ANOVA, Coefficients) tek bir APA tablosu kurulur.
Alınacaklar: Coefficients'tan B, standart hata, Beta, t ve p; Model Summary'den düzeltilmiş R²; ANOVA'dan F ve serbestlik dereceleri.
Atılacaklar: Standardized Coefficients başlık satırı, Correlations ve Collinearity Statistics sütunları (VIF değerlerini metne yazın), Constant satırını kılavuz istemiyorsa çıkarabilirsiniz.
| Yordayıcı | B | SH | β | t | p |
|---|---|---|---|---|---|
| Sabit | 4,82 | 0,31 | 15,55 | < .001 | |
| Örgütsel bağlılık | −0,44 | 0,08 | −.34 | −5,50 | < .001 |
| İş doyumu | −0,26 | 0,08 | −.21 | −3,25 | .002 |
Not. Bağımlı değişken: işten ayrılma niyeti. Düzeltilmiş R² = .22; F(2, 345) = 48,26; p < .001. VIF değerleri 1,42 ile 1,87 arasındadır.
Model bilgilerini tablo altındaki nota yazmak, ayrı bir tablo açmaktan daha okunaklıdır.
Kaç tablo olmalı?
Yaygın hata her SPSS çıktısını ayrı tablo yapmaktır. Kırk tablolu bir bulgular bölümü okunmaz.
Pratik ölçüt: üç satırdan az bilgi tablo olmasın, cümleyle verin. Birbirini tamamlayanları birleştirin — bütün korelasyonlar tek matriste, bütün demografik dağılımlar tek tabloda.
Zaman kazandıran ayar
SPSS'te Edit → Options → Pivot Tables menüsünden görünüm şablonu seçilebilir; Academic şablonu dikey çizgileri kaldırır ve APA'ya belirgin biçimde yaklaştırır. Yine de numaralandırma, başlık yeri ve etki büyüklüğü sütunu elle düzenlenir.
Bu işten tamamen kurtulmak isterseniz jamovi ya da JASP çıktıları neredeyse doğrudan yapıştırılabilir durumda gelir; jamovi yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
SPSS çıktısını ekran görüntüsü olarak koyabilir miyim? Hayır. Görsel kalitesi düşer, metin seçilemez, erişilebilirlik bozulur ve APA biçimine uymaz. Kılavuzunuz ham çıktı istiyorsa ekler bölümüne koyun, bulgular bölümüne değil.
Tabloyu Word'e nasıl aktarmalıyım? Kopyala-yapıştır yerine Word'de yeni tablo kurup değerleri elle girmek daha temiz sonuç verir. Yapıştıracaksanız "Yalnızca metni koru" seçeneğini kullanın.
Etki büyüklüğü sütunu zorunlu mu? APA raporlamayı standart hâline getirdi ve dergilerin çoğu şart koşuyor. Tezlerde de giderek bekleniyor. Neden gerekli olduğunu p değeri ve etki büyüklüğü yazımızda anlattık.
Anlamsız sonuçları da tabloya koymalı mıyım? Evet. Yalnızca anlamlı çıkanları raporlamak seçici raporlamadır ve ciddi bir etik ihlaldir.
Analiz çıktılarını APA biçiminde tablolara dönüştürmek, analizin kendisi kadar zaman alan ama tamamen mekanik bir iştir. Bunu sizin için yapıyoruz: analiz, APA tabloları, bulgu yorum metni ve temizlenmiş veri seti birlikte teslim ediliyor — veri analizi hizmetimiz.