APA 7'ye göre tablo ve şekil düzeni

APA 7'de tablo, sayısal ya da metinsel verinin satır ve sütunlarda düzenlenmiş hâlidir; şekil ise tablo dışındaki bütün görselleri (grafik, diyagram, fotoğraf, model şeması) kapsar.

İkisinin biçim kuralları farklıdır ve tezlerde en çok karıştırılan noktalardan biridir. Aşağıda ikisini ayrı ayrı ele alıyoruz.

Tablo düzeni

Yapı

APA tablosu yukarıdan aşağıya şu parçalardan oluşur:

1. Tablo numarası — kalın, sola dayalı, kendi satırında: Tablo 4
2. Tablo başlığı — numaranın hemen altında, italik, sola dayalı, her kelimenin ilk harfi büyük
3. Tablo gövdesi — başlık satırı ve veri satırları
4. Not — gerekiyorsa, tablonun altında, Not. ile başlar

Örnek:

Tablo 4

Örgütsel Bağlılık Puanlarının Cinsiyete Göre t-Testi Sonuçları

Çizgi kuralları

Bu, APA tablolarının en ayırt edici özelliğidir:

• Dikey çizgi kullanılmaz. Hiç.
• Yalnızca yatay çizgi kullanılır ve üç yerde bulunur: başlık satırının üstünde, başlık satırının altında, tablonun en altında.
• Satır aralarına çizgi çekilmez.
• Alt başlık grupları varsa yalnızca o grubun üzerine kısa bir çizgi çekilebilir.

Word'de: tabloyu seçin → Tablo Tasarımı → Kenarlıklar → Kenarlık Yok → sonra yalnızca gerekli üç yatay çizgiyi ekleyin.

İçerik kuralları

• Her sütunun bir başlığı olur; birim varsa başlıkta parantez içinde belirtilir: Süre (dk)
• Sayılar ondalık ayırıcıya göre hizalanır
• Tez boyunca aynı sayıda ondalık kullanın (genellikle iki)
• Boş hücre yerine tire (—) koyun ve notta anlamını açıklayın
• Kısaltmalar notta açıklanır
• Tablo tek sayfaya sığmalıdır; sığmıyorsa başlık satırının her sayfada tekrarlanmasını açın

Tablo notu

Üç tür not vardır:

• Genel not: Not. ile başlar, kısaltmaları ve genel açıklamaları verir.
• Özel not: Belirli bir hücreye ilişkin, üst simge harflerle (ᵃ, ᵇ).
• Olasılık notu: Anlamlılık düzeyleri. p < .05. p < .01. p < .001.

Metin içi atıf

Her tablo metinde mutlaka anılmalıdır:

Tablo 4'te görüldüğü gibi, gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır.

"Aşağıdaki tabloda" demeyin — sayfa düzeni değişince tablo aşağıda olmayabilir. Numarayla anın.

Şekil düzeni

Şekillerde sıra terstir: numara ve başlık üstte, açıklama altta olacak biçimde APA 7 şu düzeni tanımlar:

1. Şekil numarası — kalın, sola dayalı: Şekil 2
2. Şekil başlığı — italik, sola dayalı
3. Görselin kendisi
4. Not — gerekiyorsa görselin altında

Dikkat: APA 6'da şekil başlığı görselin altında yer alıyordu; APA 7'de üste taşındı. Ancak Türkiye'deki birçok tez kılavuzu hâlâ şekil başlığının altta olmasını ister. Kılavuzunuz ne diyorsa ona uyun.

Şekil kuralları

• Grafiklerde eksen adları ve birimleri mutlaka yazılır
• Renk yerine desen ve farklı çizgi biçimleri kullanmak, siyah-beyaz baskıda okunabilirliği korur
• Gereksiz üç boyutlu efektlerden ve gölgelerden kaçının; veriyi çarpıtırlar
• Çözünürlük yeterli olmalı — ekran görüntüsü yerine grafiği doğrudan görsel olarak dışa aktarın
• Başka bir kaynaktan alınan şekil için notta kaynak belirtilir ve gerekiyorsa izin alınır

SPSS çıktısını tabloya dönüştürme

SPSS çıktısını olduğu gibi kopyalayıp yapıştırmayın. SPSS tabloları dikey çizgilidir, gereksiz sütunlar içerir ve APA biçimine uymaz. Bu, jürinin en hızlı fark ettiği özensizliklerden biridir.

Örnek: bağımsız örneklem t-testi çıktısında SPSS size Levene testi sütunlarını, iki ayrı satırı ve güven aralıklarını verir. APA tablosunda genellikle şu sütunlar yeterlidir:

Grup | n | M | SS | sd | t | p | d

Yapılacak iş: yeni bir Word tablosu açın, yalnızca gerekli değerleri elle girin, çizgileri APA kurallarına göre ayarlayın. Bu, göründüğünden hızlıdır ve tablolarınız tek biçimli olur.

Kaç tablo kullanmalı?

Yaygın hata her çıktıyı ayrı tablo yapmaktır. Ölçüt şudur: üç satırdan az bilgi tablo olmasın, cümleyle verin.

Birbirini tamamlayan analizleri birleştirin:

• Bütün değişkenlerin betimsel istatistikleri tek tabloda
• Bütün korelasyonlar tek korelasyon matrisinde
• Aynı bağımlı değişkene ilişkin farklı gruplar tek tabloda

Tablo ve şekil aynı bilgiyi veriyorsa birini seçin. İkisini birden koymak yer israfıdır.

Sık yapılan hatalar

• Dikey çizgi bırakmak. En yaygın APA tablo hatası.
• Tablo başlığını tablonun altına koymak. Tabloda üstte, şekilde (APA 7'de) üstte — ama kılavuzunuz şekilde altı isteyebilir.
• Numaralandırmanın sırayı şaşırması. Araya tablo eklendiğinde sonrakiler kaymalıdır; Word'ün resim yazısı özelliği bunu otomatik yapar.
• Tablonun metinde anılmaması.
• Ondalık tutarsızlığı. Bir tabloda 2, diğerinde 3 ondalık.
• p = .000 yazmak. SPSS böyle gösterir ama doğrusu p < .001'dir.
• Tablonun iki sayfaya bölünmesi. Tablo özelliklerinden satır bölünmesini kapatın.
• Aşırı büyük tablo. Bir sayfayı geçen tabloları eklere taşımayı düşünün.

Hangi grafik türü?

Şekil kullanacaksanız grafik türünü veriye göre seçin; varsayılan grafik çoğu zaman yanlış türdür.

• Sütun grafiği — kategoriler arası karşılaştırma. Grup ortalamalarını göstermenin en okunaklı yolu. Sütunlar sıfırdan başlamalı; kesilmiş eksen farkı olduğundan büyük gösterir ve yanıltıcıdır.
• Çizgi grafiği — zaman içindeki değişim ya da tekrarlı ölçümler. Kategorik veride kullanılmaz; noktalar arasındaki çizgi "aradaki değerler" anlamına gelir ve kategorilerde böyle bir ara yoktur.
• Saçılım grafiği — iki sürekli değişken arasındaki ilişki. Korelasyon ve regresyonun doğal grafiğidir; doğrusallık varsayımını da burada kontrol edersiniz.
• Kutu grafiği — dağılımın yayılımı ve aykırı değerler. Grup karşılaştırmalarında sütun grafiğinden daha bilgilendiricidir çünkü ortalamayı değil dağılımı gösterir.
• Pasta grafiği — kullanmayın. İnsan gözü açıları oranlamakta zayıftır; aynı bilgiyi sütun grafiği ya da tablo daha net verir.

Hata çubuğu (standart sapma ya da güven aralığı) ekliyorsanız neyi gösterdiğini şekil notunda mutlaka yazın; belirtilmeyen hata çubuğu okuyucu için yorumlanamaz.

Sık sorulan sorular

Tablo numarası bölüme göre mi verilir? APA'da tez boyunca kesintisiz numaralandırma yapılır (Tablo 1, 2, 3...). Bazı kılavuzlar bölüm bazlı numaralandırma ister (Tablo 3.1). Kılavuzunuza bakın.

Tabloyu Excel'den kopyalayabilir miyim? Kopyalayabilirsiniz ama biçimi Word'de yeniden düzenlemeniz gerekir. "Yalnızca metni koru" ile yapıştırıp tabloyu Word'de kurmak genellikle daha temiz sonuç verir.

Ekler bölümündeki tablolar nasıl numaralandırılır? Genellikle ek harfiyle: Tablo A1, Tablo A2. Kılavuzunuz farklı bir biçim isteyebilir.

Grafik mi tablo mu kullanmalıyım? Kesin sayılar önemliyse tablo; örüntü ve eğilim önemliyse grafik. İkisini birden aynı veri için kullanmayın.

---

Analiz çıktılarınızı APA biçiminde tablolara dönüştürmemizi isterseniz veri analizi hizmetimize, tezin tamamının kılavuza uygunluğu için tez kılavuzu danışmanlığına bakabilirsiniz.